છ-સવર્ગીય સંકીર્ણ સંયોજનો અથવા અષ્ટફલકીય સંકીર્ણોમાં ભૌમિતિક સમઘટકતા સમજાવો.

(N/A) અષ્ટફલકીય સંકીર્ણોમાં ભૌમિતિક સમઘટકતા મધ્યસ્થ ધાતુ આયનની આસપાસ લિગેન્ડ્સની વિવિધ શક્ય ગોઠવણીઓને કારણે ઉદ્ભવે છે.
$(i)$ $[MX_4L_2]^{n \pm}$ પ્રકારના સંકીર્ણો:
આ સંકીર્ણો સીસ (cis) અને ટ્રાન્સ (trans) સમઘટકો દર્શાવે છે. સીસ-સમઘટકમાં,બે $L$ લિગેન્ડ્સ એકબીજાની નજીક હોય છે,જ્યારે ટ્રાન્સ-સમઘટકમાં,તેઓ એકબીજાની વિરુદ્ધ દિશામાં ($180$° પર) હોય છે.
ઉદાહરણ: $[Co(NH_3)_4Cl_2]^+$.
$(ii)$ $[MX_3L_3]$ પ્રકારના સંકીર્ણો:
આ સંકીર્ણો ફેશિયલ $(fac)$ અને મેરિડિયોનલ $(mer)$ સમઘટકતા દર્શાવે છે.
- ફેશિયલ $(fac)$ સમઘટક: જ્યારે ત્રણ સમાન લિગેન્ડ્સ અષ્ટફલકના ત્રિકોણીય ફલકના ખૂણાઓ પર ગોઠવાયેલા હોય.
- મેરિડિયોનલ $(mer)$ સમઘટક: જ્યારે ત્રણ સમાન લિગેન્ડ્સ અષ્ટફલકના મધ્યરેખા (meridian) પર ગોઠવાયેલા હોય.
ઉદાહરણ: $[Co(NH_3)_3(NO_2)_3]$.
$(iii)$ $[MX_2(LL)_2]^{n \pm}$ પ્રકારના સંકીર્ણો:
આ સંકીર્ણો પણ સીસ અને ટ્રાન્સ સમઘટકતા દર્શાવે છે,જ્યાં $LL$ એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ અને $X$ એ એકદંતીય લિગેન્ડ દર્શાવે છે.